Thông tin về Thiên nhiên và Bảo tồn

Nguồn: http://www.nea.gov.vn/                          Số:
Ngày: 01/05/2008 

Các loài Rùa Việt Nam: Nguy cơ tuyệt chủng

http://www.nea.gov.vn/Sukien_Noibat/Tinkhac/Thang%205-2008/cand_1-5-08.htm

Gần đây, thông tin về việc phát hiện cá thể rùa Hồ Gươm tưởng như đã tuyệt chủng trong tự nhiên khiến những người yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ động vật hoang dã vui mừng, nhưng bên cạnh đó lại có những thông tin rất đáng lo ngại về nguy cơ tuyệt chủng của 25 loài rùa Việt Nam mà nguyên nhân là do nạn săn bắt và buôn bán động vật hoang dã.

Theo Trung tâm Giáo dục thiên nhiên (ENV), Việt Nam là nơi phân bố của 25 loài rùa cạn và rùa nước ngọt. Tuy nhiên, ngoại trừ hai loài, còn hầu hết các loài rùa trên đều được liệt kê trong sách ỏ thế giới ở mức độ bị đe dọa. Trước đây, thường chỉ có người dân sống tại các vùng hẻo lánh hoặc gần rừng mới bắt rùa và đem tiêu thụ tại địa phương. Đến đầu thập niên 1990, nạn săn bắt và buôn bán rùa ở Việt Nam bắt đầu bùng phát do chính sách mở cửa kinh tế với nước ngoài và để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về việc sử dụng rùa làm thức ăn và thuốc của người dân các nước lân cận.

Tính đến thời điểm cuối thập niên 90, những quần thể rùa hoang dã hầu như bị khai thác hết, chỉ còn một số lượng nhỏ sống sót trong các khu bảo tồn và vườn quốc gia. Từ năm 2000, các chuyên gia ước tính hàng năm có khoảng 10 triệu cá thể rùa bị buôn bán ở khu vực Đông Nam Á và phần lớn bị bán sang Trung Quốc. Với tốc độ khai thác như vậy thì không có cá thể rùa nào có thể tiếp tục tồn tại một cách bền vững trong tự nhiên. Nhiều bằng chứng cho thấy các cá thể rùa đã và đang tiếp tục bị tiêu diệt do nạn buôn bán trái phép.

Từ năm 2006 đến 2007, các cơ quan chức năng liên tiếp khám phá các vụ vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã và thường xuyên xuất hiện rùa quý hiếm trong những vụ phát hiện đó. Điển hình như vụ Công an TP Đà Nẵng bắt giữ 144 cá thể rùa núi vàng, 3 cá thể rùa răng, 25 cá thể rùa đất lớn , 3 cá thể rùa hộp lưng đen, 4 cá thể rùa đất Sepon...

Trước nguy cơ tuyệt chủng của các loài rùa, ngày 18/4, ENV phối hợp với Chương trình rùa châu Á tại Việt Nam (ATP) và Vườn quốc gia Cúc Phương sản xuất đoạn phim ngắn với mục đích bảo vệ các loài rùa ở Việt Nam. Với tiêu đề là "Vĩnh biệt rùa", đoạn phim diễn tả đoạn đời của một chú rùa bị thợ săn bắt và bán cho lái buôn rồi bị vận chuyển qua biên giới làm thịt. Đây cũng là số phận chung của rất nhiều loài rùa ở Việt Nam. Phim sẽ được sử dụng trong các hoạt động nâng cao nhận thức về bảo tồn rùa của ENV và ATP.

Các hoạt động này được thực hiện trong các trường học, cộng đồng dân cư và đặc biệt ở những nơi phân bố các loài rùa quý hiếm. Ngoài ra, ENV còn tiến hành các buổi nói chuyện về "Mối hiểm họa đối với các loài rùa châu Á" tại các trường đại học ở khắp các tỉnh miền Bắc và miền Trung nước ta.

Việt Hà