Thông tin về Thiên nhiên và Bảo tồn

Nguồn: Khoa học và đời sống Số: 67
Ngày: 03/08/2007

Làm sạch hồ Hoàn Kiếm

Hồ Hoàn Kiếm sẽ được làm sạch bền vững. Ảnh: Anh Khôi

Một bản ghi nhớ trị giá 1 triệu euro sẽ được ký kết giữa Việt Nam và Đức để cải tạo hồ Hoàn Kiếm. Theo đó, hồ sẽ được cải tạo theo hướng bền vững, nhất là bảo tồn được loài rùa quý hiếm được xem là linh vật của Thủ đô Hà Nội.

Dự án này thuộc 12 danh mục “Hợp tác song phương về nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong lĩnh vực nước và môi trường” ký kết giữa Bộ KH&CN và Bộ Liên bang về Giáo dục và nghiên cứu của CHLB Đức nhân kỷ niệm 10 hợp tác KHCN Việt - Đức.

Tham gia dự án cải tạo hồ có các nhà khoa học đầu ngành của Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Công nghệ môi trường, đại học Mỏ địa chất, đại học kỹ thuật Đến (Đức). Lần đầu tiên, một phương pháp nạo vét bùn tiên tiến của Đức sẽ được áp dụng tại Việt Nam. Không nạo vét hồ một cách thủ công như trước đây, gây hại cho một số sinh vật thuỷ sinh, trước khi hút bùn, dự án sử dụng kỹ thuật địa điện thuỷ văn hiện đại để khảo sát chính xác tầng bùn: thể tích, phân bổ, tỉ trọng… Sẽ có những khảo sát kỹ lưỡng địa chất vùng hồ và quanh hồ. Khi những công việc này được thực hiện thì việc hút bùn mới được tiến hành. Điểm khác của công nghệ hút bùn này là không cần phải hút bỏ hết nước của hồ. Bùn được hút bỏ theo từng lớp. Thiết bị không gây hại đến rùa và các động vật khác trong hồ vì khi hoạt động, nó không gây nên hiện tượng khuấy trộn bùn mạnh. Điều này cũng có nghĩa, hàm lượng oxy và hệ sinh thái tầng nước không bị tác động nhiều.

Bên cạnh đó, hệ thống thiết bị gọn nhẹ, chạy bằng điện không gây ồn và không cần các thiết bị hỗ trợ cồng kềnh trên mặt hồ và quanh hồ nên việc thi công cũng nhanh chóng. Quan trọng hơn, trong quá trình thi công, nó sẽ không gây mất cảnh quan hồ, nơi vốn là địa điểm công cộng của khá nhiều người.

Việc hút bùn sẽ được thực thiện theo từng tiểu vùng nhỏ, tiến hành trong thời gian dài 1-2 năm, đủ thời gian để hệ sinh thái các tiểu vùng tái tạo cân bằng với hệ sinh thái hồ. Hỗn hợp bùn sau khi hút lên được cho qua máy ép với công nghệ tiên tiến để tách nước. Nước tách ra được xử lý trước khi trả lại hồ, còn bùn được ép thành dạng bánh, thuận tiện cho việc vận chuyển đển nơi xử lý.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng kiến nghị: vì hồ Hoàn Kiếm có tính đặc thù, nó không chỉ có giá trị về mặt môi trường sinh thái mà còn có ý nghĩa tâm linh – nơi có rùa quý sinh sống nên trước khi chính thức bắt tay cải tạo hồ, nên đưa vào chạy thử và tối ưu hoá công nghệ tại một số hồ khác có điều kiện gần giống hồ Hoàn Kiếm. Trước mắt, nhóm nghiên cứu lựa chọn hồ Ba Mẫu. Cần phải đánh giá kết quả quan trắc môi trường thường xuyên trước khi cải tạo.

Được biết, thành phố Hà Nội đã đồng ý cho phép thử nghiệm công nghệ hút bùn tại hồ Ba Mẫu, nếu thành công sẽ chính thức làm tại hồ Hoàn Kiếm. Nếu sớm thì có thể sang đầu năm 2008, dự án sẽ bắt đầu triển khai.

Minh Châu