“Xẻo thịt” núi Bà

Chúng tôi rẽ vào địa phận núi Bà Đen thông qua tỉnh lộ 785, thuộc xã Thạnh Tân, huyện Dương Minh Châu. Những vầng mây trắng tinh là là bao quanh đỉnh núi trong buổi sáng ngập tràn nắng ấm. Ngọn núi cao nhất miền Đông Nam Bộ đen sẫm một màu, với những cánh rừng nguyên sinh còn sót lại khiến ai cũng ngỡ nơi ấy là cả một sự bình yên. Nhưng không, càng tiến đến gần, sát sườn núi Phụng và núi Đất, chúng tôi vô cùng kinh ngạc - cả một vùng tan hoang, không khác gì vừa trải qua một trận rải thảm B52. Những vạt núi bị đánh sập, sạt lở nham nhở, lồi lõm, phô ra giữa trời đất vô vàn đá xanh, đá trắng đã bị khai thác. Những hồ nước tù đọng rộng lớn, sâu hoắm, nhìn xuống thấy chóng mặt. Và, nghe đâu hai mạng người đá chết nơi những hồ nước này….Ừng …ực…. Ầm… oàng… Tiếng nổ từ lòng đất sâu độ 20m. Một cột khói bốc lên khét lẹt, tiếp theo là cả một mảng đá dưới đáy hầm sụt xuống. Xa xa, những chiếc xe đào, xe xúc, xe tải nhỏ xíu, chẳng khác nào những con bọ hung. Chúng cần mẫn bới, xúc ngày đêm và chở từng xe đá ra khỏi núi. Một nông dân trồng mãng cầu xiêm ven con đường dẫn về huyện Tân Châu tức tối “tố” với chúng tôi: “Tôi là dân sinh sống ở núi Bà đã 60 năm. Song chưa bao giờ tôi thấy họ “xả” thịt núi Bà dữ tợn như bây giờ. Xưa kia, triền núi Phụng, núi Đất phủ đầy cây rừng, thú nhan nhản, triền núi uốn lượn đẹp như thơ. Vậy mà chỉ mấy năm họ cho xe xúc, xe đào, dùng thuốc nổ tấn công núi, núi Bà mỗi ngày bị xà xẻo, mất dần cây cối, chim thú… Đi ngoài đường,không ai thấy, không ai nghe…. Nhưng có ai biết, sau khi phá núi sâu hàng chục mét, họ tiếp tục gài thuốc nổ, tận thu đá sâu thẳm dưới đáy nên không ai nghe thấy gì cả. Sau đó, ngày đêm họ cho xe vào chở đá đi bán với số lượng không ai kiểm soát soát xuể. Chỉ người dân chúng tôi biết, nhưng nói có ai nghe đâu?”. Trong lúc đó, bà Phượng một nông dân khác sống ven núi – nguyền rủa: “Lạy Bà linh thiêng, họ mà phá hoại núi kinh hoàng như vầy, có ngày chết với Bà”.

Vì sao núi Bà bị… “xẻo thịt”

Một cán bộ Sở Tài nguyên - Môi Trường tỉnh Tây Ninh tiết lộ: Có khoảng 10 đơn vị đã và đang “xẻo thịt” 10 mỏ đá thuộc khu vực núi Phụng và núi Bà Đen. Người ta ước đoán mỗi ngày gần 300m3 đá tại đây bị xẻ thịt chở đi. Tuy nhiên trên thực tế, con số trên cao hơn nhiều. Tại sao người ta lại ngang nhiên được phép xả thịt núi Bà Đen như vậy? Với tài liệu có được

trong tay, chúng tôi được biết, ngày 21.1.1989, nhà thơ Nông Quốc Chấn - lúc ấy Thứ trưởng Bộ VHTT - đã kí quyết định số 100 – VH/QĐ công nhận Núi Bà Đen là di tích lịch sử cấp quốc gia, với diện tích rộng 24km2. Tại điều 2 của quyết định ghi rõ: “Nghiêm cấm mọi hoạt động xây dựng, khai thác trong khu vực bảo vệ của di tích đã khoanh vùng. Trường hợp đặc biệt, sử dụng đất đai ở di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh, phải được phép của Bộ Văn hóa”. Quy định là vậy, nhưng không hiểu sao ngày 12.4.1994, UBND tỉnh Tây Ninh lại ban hành Quyết định số 155/QĐUB phê duyệt dự án quy hoạch tổng thể bảo tồn, phát triển kinh tế - văn hóa- du lịch khu di tích núi Bà Đen. Thay vì “bảo tồn” quyết định này lại cho phép.. “xẻo thịt”  (tức khai thác đá) sườn bắc Núi Phụng và sườn tây núi Đất (thuộc tổng thể núi Bà Đen). Thế là gần chục công ty nhà nước, DN tư nhân, hợp tác xã… rầm rập mang xe cơ giới, đổ quân vào “xẻ thịt” núi Bà, bất kể ngày đêm. Cường độ “xẻ thịt” lấy đá ở núi Bà Đen lúc này thật mãnh liệt, dư luận người dân, công luận phẫn nộ lên tiếng. Dường như nhận ra sai xót chết người trong ban hành quyết định “xẻ thịt” núi Bà, UBND tỉnh Tây Ninh vội vã “chữa cháy” bằng liệu pháp… gửi tờ trình số 113TT/UB, ngày 22.6.1998 lên Bộ VHTT xin … điều chỉnh chỉ giới khu bảo vệ di tích lịch sử- văn hóa núi Bà Đen (?!), thực chất nhằm hợp thức hóa cho các chủ trương, quyết định… lỡ ký của tỉnh cho phép “xẻ thịt” núi Bà Đen trước đây. Thay vì chấn chỉnh sai sót trên, lạ thay thứ trưởng Bộ VHTT lúc ấy là ông Lưu Trần Tiêu lại ra công văn số 2261/VHTT-BTBT ngày 3.7.1998 đồng ý cho UBND tỉnh Tây Ninh “điều chỉnh địa giới khu bảo vệ (khu vực I) của di tích núi Bà Đen, tại hai điểm phía nam núi Phụng và tây nam núi đất” (?). Thế là, các quyết định lỡ ký xâm hại di tích, nghiễm nhiên được… hợp thức pháp hóa. Nhưng ngược lại, núi Bà Đen tiếp tục bị người ta xà xẻo, với cường độ… phá hoại mãnh liệt hơn, kéo dài cho tới… hôm nay- gần 10 năm. 10 mỏ đá, trên diện tích khoảng 700.000 m2, với đầy đủ các “đồ tể” như các công ty: Vật liệu xây dựng, xây dựng miền Đông, Quyết Thắng, xây dựng 48, Nhật Quang, HTX Rạng Đông…., họ đã ngày đêm gài chất nổ, móc hàng trăm ngàn mét khối đá từ lòng núi Bà Đen mang đi bán khắp nơi. Biến cả một vùng di tích nên thơ, tuyệt đẹp bao đời thành một vùng đất chết tan hoang, lồi lõm, chỉ rặt đá xanh, đá xám nham nhở, hố sâu thăm thẳm, đầy nước tù đọng. Và, nếu như

Hãy cứu lấy núi Bà Đen!

Trong đề án “Điều chỉnh quy hoạch khai thác tại núi Bà Đen, giai đoạn 2005-2010” do sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Tây Ninh ban hành ngày 13.7.2005, thừa nhận mặt được của việc khai thác đá ở núi Bà Đen là “cung cấp đủ lượng đá phục vụ nhu cầu xây dựng trong tỉnh”, “hàng năm ngân sách thu được từ 3-4 tỉ đồng từ hoạt động khai thác đá, tạo việc làm cho trên 400 lao động”… Song, “khai thác đá làm mất đi một phần vẻ đẹp, cảnh quan môi trường của núi Bà Đen”. Ông Lê Tấn An – GĐ Ban quản lý di tích cách mạng miền nam (Tây Ninh)- cho rằng, việc xâm hại di tích núi Bà Đen theo kiểu “trảm trước, tấu sau” là không thể chấp nhận. Trách nhiệm này, trước hết thuộc về chính quyền địa phương tỉnh Tây Ninh. Mới đây, ngày 29.5.2007, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTT) Đặng Văn Bài đã có văn bản số 543/DSVH-DT, gửi UBND tỉnh Tây Ninh. Một lần nữa Cục Di sản văn hóa khẳng định: “Núi Bà Đen đã được xếp hạng di tích quốc gia tại quyết định số 100-VH/QĐ, ngày 21.1.1989 của BộVHTT; do đó việc khai thác đá trong khu vực phụ cận phải được thực hiện theo quy định của luật Di sản văn hóa”. Thế nhưng, bất chấp các quy định trên, người ta đã vì 3-4 tỉ đồng hàng năm và nguồn lợi riêng, chung khác mà sẵn sàng “xẻo thịt” núi trước, sau đó mới xin hợp thức hóa sau, biến một danh thắng nổi tiếng thành vô số những hầm hố loang lổ, phản cảm đối với con người và môi trường. Quá trình điều tra, một cán bộ tỉnh Tây Ninh biện hộ với chúng tôi: “Giống vịnh Nha Trang (Khánh Hòa), muốn phát triển kinh tế địa phương phải chấp nhận ảnh hưởng đến di tích. Quá trình khai thác đá, tỉnh cũng đang yêu cầu các đơn vị khai thác đến đâu, phải trả lại mặt bằng, phủ xanh cây trồng tới đó. Đây cũng là cách khôi phục môi trường cho di tích cơ mà”. Thực tế của việc phủ xanh ấy ra sao? Trước mắt chúng tôi, cả một vùng rộng lớn tan hoang, toàn đá, hố sâu lồi lõm… Hầu hết các doanh nghiệp, sau khi phá đá, chở đá đi, nào có đơn vị nào trồng cây trả lại màu xanh cho núi Bà? Vả lại, chẳng cây nào có thể bám dễ, sống nổi trên những vạt toàn đá khô cứng, lồi lõm ấy. Cho nên, chủ trương ấy chỉ tồn tại… trên giấy mà chẳng ai thực thi hiệu quả. “Chúng tôi mong mọi người hãy cứu lấy núi Bà! Đừng để một ngày nào đó, núi Bà Đen sẽ không còn nữa” – một người dân đã gửi đến chúng tôi thông điệp đó. Hơn bao giờ hết, mọi hành vi xà xẻo núi Bà Đen phải được trung ương và chính quyền địa phương ngăn chặn cấp thời, để di tích núi Bà Đen mãi mãi còn lại với con cháu mai sau.